Veel informatie over reflexintegratie en het zenuwstelsel is terug te lezen in het e-magazine:  "informatie over reflexintegratie". Download het gratis!

Reflexintegratie

Storende reflexen kun je integreren. Dat geeft rust! 

Op deze foto zie je de hand van Tes.

Ze is 10 dagen oud en toont prachtig de grijpreflex.

Deze reflex is belangrijk voor haar. Haar hand grijpt automatisch een vinger vast, als ze valt heeft ze al beet. 

Als ze groter wordt heeft ze de reflex niet meer nodig voor haar veiligheid. De reflex zal vanzelf integreren als ze opgroeit. 

En hier zie je Casper. Hij wordt 3 en kan dat al bijna met zijn vingers laten zien. De grijpreflex is al voor een groot deel geïntegreerd. 

Om echt goed een pen vast te kunnen houden, zal de reflex nog verder moeten rijpen. Op het plaatje rechts stimuleert hij zijn eigen reflexintegratie, door met zijn ene hand zijn andere hand te helpen.

Goed bezig Casper! 

primaire of primitieve reflexen

Naast deze grijpreflex zijn er nog veel meer reflexen. 

Reflexen zijn volledig automatische reacties op informatie die binnenkomt in de hersenen. Reflexen hebben ervoor gezorgd dat je als baby een aantal basis reacties had die je hielpen om te overleven. Je moest je computertje (hersenen) nog leren besturen. Tot die tijd was je voorgeprogrammeerd om bij bepaalde informatie vanuit de zintuigen (een zintuiglijke prikkel) een vaste actie uit te voeren. Deze actie ging onbewust en je had er geen controle over.

Denk aan de grijp-reflex. Als er een voorwerp in de buurt komt van de hand van een baby, grijpt hij dat voorwerp meestal snel en stevig vast.

 

De meeste reflexen verdwijnen naarmate je opgroeit. De automatische reactie is niet meer nodig. Je kunt je op verschillende manieren vasthouden en je evenwicht bewaren. De reflex maakt plaats voor andere reacties die je geleerd hebt en waar je wel controle over hebt. Die bewegingen maak je bewust. Je wordt niet meer gedwongen tot een standaardreactie, maar kunt er ook voor kiezen om iets anders te doen. De reflex is dan geïntegreerd.

 

Houdings- en bewegingsreflexen.

Er zijn kinderen en volwassenen waarbij de reflexintegratie vanuit de basis niet helemaal goed is verlopen. Een of meerdere reflexen zijn nog actief, waardoor ze bij bepaalde prikkels van de zintuigen, het lichaam tot een reactie dwingen die niet meer nuttig is. Meestal zelfs storend. 

Een baby maakt bijvoorbeeld een knuistje wanneer je over zijn of haar hand strijkt. Als die reflex niet geïntegreerd is, kan schrijven lastig en pijnlijk zijn.  De grijpreflex dwingt je de pen veel steviger vast te grijpen dan voor schrijven prettig is.

Dat reflexen actief zijn, kan komen omdat het zenuwstelsel (door omstandigheden) niet goed gerijpt is. Het kan ook gebeuren dat reflexen die eerst wel goed geïntegreerd waren, weer actief worden. Niet geïntegreerde reflexen zijn een belangrijke oorzaak van leer- en leesproblemen. Ook spelen ze een belangrijke rol bij hoe je je voelt en de keuzes die je maakt. Een ander goed voorbeeld zijn actieve rugreflexen. Je herkent ze vaak aan moeite om rustig plat op de rug te liggen, moeite met prikkelverwerking in het algemeen en een schrikreactie bij het aanraken van de rug. Ook kromt de rug soms automatisch als je strijkt langs de ruggengraat. Deze reflex heeft veel te maken met concentratie, emotie-reguleren, houding en soms ook zindelijkheid of het aansturen van bekkenbodemspieren. Moeite om hoofd- en bijzaken van elkaar te onderscheiden kan met rugreflexen te maken hebben. 

Vlucht- of vechtreactie

Je bent je niet bewust van allerlei andere opdrachten die je hersenen versturen en je hebt ook niet over alle opdrachten de controle. Sommige reacties van je zenuwen, gaan helemaal automatisch. Daar zijn ook reflexen actief en daar zijn ze ook voor bedoeld. Het zou bijvoorbeeld niet handig zijn als je over je hartslag bewust moet nadenken. 

Wanneer je in gevaar bent, gaat automatisch je hartslag omhoog, je spijsvertering op een laag pitje en je pupillen verwijden zich. Je lijf is in paraatheid gebracht om zo goed mogelijk te vluchten of te vechten en zo jezelf in veiligheid te brengen. Wanneer het gevaar geweken is, worden andere zenuwen actief. Die geven de boodschappen door waardoor je hartslag weer vertraagt, je spijsvertering weer harder gaat werken en je pupillen verkleinen. Je lichaam komt weer tot rust. Er is altijd een evenwicht tussen het actie-paraat-bescherm-systeem en het ontspan-leer-groei systeem.

Als je uitdrukkingen hoort als “zenuwachtig zijn”, “op de zenuwen werken” en “zenuwslopend”, kun je een beeld krijgen van wat er gebeurt als je zenuwstelsel uit balans is. Meestal herstelt die balans zich vanzelf als je even rust neemt, maar soms is er meer aan de hand.

Waakzaamheid

Bij sommige mensen is het deel van het zenuwstelsel dat bedoeld is om te kunnen vluchten of vechten te actief. Je kunt dat herkennen aan een gejaagd gevoel, paniekgevoelens, slecht slapen, driftbuien en niet goed in je vel zitten. Ook oververmoeidheid en lichamelijke klachten kunnen een gevolg zijn. Je kunt je wel voorstellen dat het in deze staat ook lastig is om stil te zitten, je aandacht op bijvoorbeeld werk te vestigen of om rustig met anderen te spelen of praten. Zowel kinderen als volwassenen kunnen hiermee te maken hebben.

Dit kan komen door een situatie die in het verleden als dreigend of spannend is ervaren, maar niet goed terug in balans is geraakt naar de ruststand. Dat kan iets zijn van jaren geleden en ondanks dat je met je verstand wel weet dat de dreiging voorbij is, voelt dat niet zo in je lijf.

de huid

De huid als ingang

Van kietelen is beslist geen sprake.

De huid als ingang zien om te communiceren met het lichaam. Dat klinkt toch eigenlijk heel logisch. Het lichaam gebruikt de huid de hele dag op die manier. Het is je grootste orgaan, je bescherming en begrenzing tussen je binnen-wereld en de buiten-wereld.

 

Alle aanrakingen worden direct door de huid doorgegeven aan de hersenen en daar beoordeeld. "Veilig, fijn, prettig" of "Onveilig, ho, stop, gevaarlijk". Aanraking is enorm belangrijk voor het ontwikkelen van gevoelens en emoties. Het is dus een geweldige bescherming of groeimogelijkheid voor je lichaam en je zenuwstelsel.  

Als je het zo bekijkt, zou je de huid ook kunnen gebruiken om de communicatie met het lichaam te verbeteren. Om het lichaam gerust te stellen als het heel onrustig is bijvoorbeeld. Dat doe je met reflex-integratie. 

Reflexintegratie door middel van de huid. Hoe werkt dat? 

Een reflex is een reactie van je lichaam en je hersenen op pikkels van binnen en van buiten. De bedoeling van reflexintegratie is om te zorgen dat de juiste reactie weer aan de juiste prikkel gekoppeld wordt. Soms wordt bij de huidontvanger (receptor) van 'druk', geen 'druk' doorgegeven maar 'pijn'. Dan doet kleding al zeer en kan een merkje in je kleding je al uit je concentratie houden. Soms worden de prikkels die je ontvangt via de huid ten onrechte als 'onveilig'doorgegeven, terwijl de situatie eigenlijk niet alarmerend is. Het geeft een hoop onrust en maakt leren moeilijk. Dat geldt voor sociaal, emotioneel, motorisch en schools leren. 

Voor wie is dit nuttig?

 

Reflexintegratie van de huid kan helpen bij kinderen en volwassenen die

  • voelen dat ze (te) veel prikkels hebben om te verwerken.

  • last hebben van de symptomen van ADHD en ADD.

  • moeite hebben met aanraken, knuffelen, aangeraakt worden.

  • moeite hebben om de volgende stap in leren te maken.

  • last hebben van spanning in het lichaam.

  • nare ervaringen hebben met aanraken en een nieuwe balans voor hun huid zoeken.  

diverse methodes

Er zijn diverse manieren om te werken aan het integreren van reflexen. 

Dr. Svetlana Masgutova komt oorspronkelijk uit Rusland en werkt nu vanuit Amerika. Haar methode spreekt me enorm aan, vanwege de rustige manier van werken. De oefeningen worden steeds aangepast aan de persoon die op dat moment behandeld wordt. Zo zoek ik ook bij jou naar oefeningen die bij jou als plezierig worden ervaren, die jij nu nodig hebt en waar jouw lijf een stap kan maken. Nieuwe ontwikkelingen volg ik op de voet.

De ritmische oefeningen van Dr. Harald Blomberg uit Zweden hebben veel te maken met ritmische bewegingen. Afgezien van dat ze heel functioneel zijn, merk ik dat kinderen ze ook heel leuk vinden om te doen. Geen gezeur om te oefenen, maar plezier en ontspanning. Soms zie je jonge kinderen van die ritmische bewegingen maken, de opstap naar de juiste, gecoördineerde beweging. Door het inzetten van dat soort bewegingen, stimuleer je het zenuwstelsel om goed uit te rijpen. 

Bel Mieke
0642241346
e-mail, what's app en berichten
mieke@soepel-leren.nl
Schrijf je in voor
de thema-mail
Waar is de praktijk?
Laan der Nederlanden 150 Beverwijk
Meer weergeven

© 2020 Mieke Lansbergen